Ovariumkanker

Ovariumkanker is weinig voorkomend (2% van alle gevallen van kanker) en de incidentie ervan daalt regelmatig, grotendeels als gevolg van het gebruik van orale anticonceptie en in mindere mate door ontevredenheid over langdurig gebruik van hormonale substitutietherapie tijdens de menopauze. Andere factoren die samenhangen met een verlaagd risico omvatten onder andere multipariteit, borstvoeding en progesterongebruik. Daarentegen werd er een rechtstreeks verband gelegd tussen eierstokkanker en obesitas.

Adenocarcinoom, dat ontstaat uit de epitheliale cellen van de eierstok is het meest voorkomende histologische type (90% van de gevallen). 

In 2014 werden in België 848 nieuwe gevallen gediagnosticeerd en in 2012 waren er 678 sterfgevallen toe te schrijven aan deze vorm van kanker. De vijfjaarsoverleving is 43%, een percentage dat de afgelopen tien jaar niet is afgenomen, vaak als gevolg van een late diagnose (FIGO-stadium III of IV in ongeveer 70% van de gevallen) vanwege de zeer weinig symptomen vóór de invasie van de bekkenholte en het buikvlies.

 

Een genetische component

In ongeveer één op de 10 gevallen heeft eierstokkanker een genetische oorzaak. 

Een familiegeschiedenis van borstkanker of eierstokkanker bij een eerstegraads familielid zorgt voor een toename van het risico op deze vormen van kanker, en vrouwen met een BRCA1- of BRCA2-mutatie lopen het meeste risico, twee genen waarvan de verandering verantwoordelijk is voor de erfelijke vormen van borstkanker. BRCA1-mutaties verhogen het cumulatieve risico op eierstokkanker met circa 40% (12 tot 20% voor BRCA2-mutaties). 

Ook 5 tot 8% van de vrouwen met eierstokkanker en zonder familiegeschiedenis zijn drager van dergelijke mutaties, wat de vraag oproept naar het belang van meer systematische genetische screening.

Er is tot op heden geen betrouwbare screeningtest voor eierstokkanker.

 

Zware behandelingen

Zoals bij vele andere vormen van kanker, wordt de keuze van de behandeling gemaakt op basis van de mate van uitbreiding (stadia), wat betekent rekening houdend met de frequentie van stadia III en IV. 

Uitgebreide operatie als complete hysterectomie met bilaterale ovariëctomie wordt vaak aangevuld met een lymfadenectomie en resectie van gedeelten van de darm en/of het buikvlies. Deze operatie kan worden gevolgd door een adjuvante chemotherapie.

Er kan eveneens neoadjuvante chemotherapie worden gebruikt om de tumor te reduceren en een chirurgische ingreep mogelijk te maken. 

In fase IV van de ziekte wordt vaak een anti-angiogene behandeling toegevoegd. Bij recidieven kunnen chirurgie, chemotherapie en/of "gerichte" behandelingen worden voorgesteld.

 

Sinds 2013 is 8 mei de Wereld Eierstokkankerdag, een gelegenheid om de aandacht te vestigen op deze vorm van kanker en de huidige vooruitgang. Dit is een grote hoop voor deze kanker, die geassocieerd wordt met de laagste overlevingskans van alle gynaecologische kankers. 

 

 

Literatuuropgave:
Incidentiecijfers: Belgian Cancer Registry (http://www.kankerregister.org/)